Boru İnç Ölçüleri Tablosu: 1 İnç Boru Kaç mm?
1 inç boru 25,4 mm değildir; dış çapı 33,7 mm'dir. İnç, DN ve mm karşılıkları, orta ve ağır seri et kalınlıkları ile EN 10255 ve ASME ölçü farkı.
Bir inç 25,4 mm'dir; ama tesisatta «1 inç boru» denince dış çapı 25,4 mm olan bir boru kastedilmez. Çelik borularda inç, borunun gerçek ölçüsü değil anma (nominal) ölçüsüdür. EN 10255'e göre üretilen 1 inç borunun dış çapı 33,7 mm'dir; iç çapı ise et kalınlığına göre değişir.
Bu yazıda en sık kullanılan boru ölçülerinin inç, DN ve milimetre karşılıklarını tek tabloda topladık; iç çapın nasıl bulunduğunu ve iki farklı ölçü sistemi arasındaki farkı da örneklerle anlattık.
Boru İnç Ölçüsü Neden mm Karşılığıyla Tutmaz?
Boru ölçülerindeki inç ifadesi, geçmişte kalın etli boruların yaklaşık iç çapından gelen bir addır. Zamanla et kalınlıkları değişti ama adlar kaldı. Bugün bir boru ölçüsünü belirleyen asıl değer dış çaptır: dişli borularda diş, bu dış çapa göre açılır ve fittingsler buna göre üretilir. Bu yüzden aynı anma ölçüsündeki borularda dış çap sabit kalır, et kalınlığı arttıkça iç çap küçülür.
Metrik sistemde aynı anma ölçüsü DN (diamètre nominal) ile gösterilir. DN25 ile 1 inç aynı boruyu anlatır; ikisi de bir etikettir, ölçü değildir. Tesisatçıların «yarım parmak», «üç çeyrek» ya da «bir parmak» dediği borular da sırasıyla 1/2, 3/4 ve 1 inç borulardır.
Boru İnç – DN – mm Tablosu (EN 10255)
Aşağıdaki tabloda EN 10255 dişli ve kaynaklı tesisat borularının dış çapları ile en yaygın iki seri olan orta (M) ve ağır (H) serinin et kalınlıkları yer alıyor.
| İnç | DN | Dış çap (mm) | Orta seri et (mm) | Ağır seri et (mm) |
| 1/2 | DN15 | 21,3 | 2,6 | 3,2 |
| 3/4 | DN20 | 26,9 | 2,6 | 3,2 |
| 1 | DN25 | 33,7 | 3,2 | 4,0 |
| 1 1/4 | DN32 | 42,4 | 3,2 | 4,0 |
| 1 1/2 | DN40 | 48,3 | 3,2 | 4,0 |
| 2 | DN50 | 60,3 | 3,6 | 4,5 |
| 2 1/2 | DN65 | 76,1 | 3,6 | 4,5 |
| 3 | DN80 | 88,9 | 4,0 | 5,0 |
| 4 | DN100 | 114,3 | 4,5 | 5,4 |
| 5 | DN125 | 139,7 | 5,0 | 5,4 |
| 6 | DN150 | 165,1 | 5,0 | 5,4 |
Su ve ısıtma tesisatında kullanılan boruların genel özellikleri için Su Boruları ve Galvanizli Borular sayfalarımıza, üretilen dış çap ve et kalınlığı aralığı için ERW Borular Üretim Aralığı tablomuza bakabilirsiniz.
İç çap nasıl bulunur?
İç çap, dış çaptan iki et kalınlığı çıkarılarak bulunur: İç çap = Dış çap − 2 × Et kalınlığı. Örneğin orta seri 1 inç boruda 33,7 − 2 × 3,2 = 27,3 mm; orta seri 2 inç boruda 60,3 − 2 × 3,6 = 53,1 mm iç çap elde edilir. Aynı 1 inç borunun ağır serisinde iç çap 25,7 mm'ye düşer.
1 İnç, 2 İnç ve Diğer Ölçüler: Hızlı Cevaplar
- 1/2 inç boru: dış çap 21,3 mm (yaklaşık 2,1 cm)
- 3/4 inç boru: dış çap 26,9 mm (yaklaşık 2,7 cm)
- 1 inç boru: dış çap 33,7 mm (yaklaşık 3,4 cm)
- 1 1/2 inç boru: dış çap 48,3 mm (yaklaşık 4,8 cm)
- 2 inç boru: dış çap 60,3 mm (yaklaşık 6 cm)
- 4 inç boru: dış çap 114,3 mm (yaklaşık 11,4 cm)
EN 10255 ile ASME Ölçüleri Aynı mı?
Hayır. Amerikan ASME B36.10M sisteminde anma ölçülerinin adı aynıdır ama bazı ölçülerde dış çap farklıdır. Ayrıca bu sistemde et kalınlığı «Schedule» (SCH 40, SCH 80 gibi) numaralarıyla anılır.
| İnç | EN 10255 dış çap (mm) | ASME B36.10M dış çap (mm) |
| 1/2 | 21,3 | 21,3 |
| 3/4 | 26,9 | 26,7 |
| 1 | 33,7 | 33,4 |
| 1 1/4 | 42,4 | 42,2 |
| 1 1/2 | 48,3 | 48,3 |
| 2 | 60,3 | 60,3 |
| 2 1/2 | 76,1 | 73,0 |
| 3 | 88,9 | 88,9 |
| 4 | 114,3 | 114,3 |
| 5 | 139,7 | 141,3 |
| 6 | 165,1 | 168,3 |
Küçük çaplarda fark birkaç onda bir milimetredir; ama 2 1/2, 5 ve 6 inçte 1,6–3,2 mm'ye çıkar ve kaynaklı birleşimde, flanşta ya da kelepçede uyumsuzluk yaratır. Doğalgaz Boruları sayfamızdaki üretim tablosu da bu ikinci sisteme (26,7 – 33,4 – 42,2 mm) göre hazırlanmıştır. Fittings ve vana seçerken borunun hangi standarda göre üretildiğini mutlaka kontrol edin.
Boru Çapı Nasıl Ölçülür?
- Kumpasla dış çapı ölçün ve yukarıdaki tablodaki en yakın değerle eşleştirin.
- Kumpas yoksa çevreyi şerit metreyle ölçüp 3,1416'ya bölün. Çevresi 106 mm gelen bir borunun dış çapı yaklaşık 33,7 mm'dir; yani 1 inçtir.
- Et kalınlığını boru ağzından kumpasla ölçün; orta ve ağır seri ayrımı buna göre yapılır.
Sık Sorulan Sorular
1 inç boru kaç mm?
EN 10255'e göre 1 inç (DN25) borunun dış çapı 33,7 mm'dir. ASME B36.10M'e göre üretilmiş 1 inç borunun dış çapı ise 33,4 mm'dir. İç çap et kalınlığına bağlıdır; orta seride (3,2 mm) yaklaşık 27,3 mm'dir.
2 inç boru çapı kaç cm?
2 inç (DN50) borunun dış çapı 60,3 mm, yani yaklaşık 6 cm'dir. Orta seride et kalınlığı 3,6 mm, iç çap yaklaşık 53,1 mm'dir.
Boru inç ölçüsü iç çap mı, dış çap mı?
İkisi de değildir; anma ölçüsüdür. Standartta sabit tutulan değer dış çaptır, iç çap ise et kalınlığına göre değişir.
DN ile inç arasındaki fark nedir?
DN, anma ölçüsünün metrik adıdır; inç ise aynı ölçünün inç cinsinden adıdır. DN15 = 1/2 inç, DN25 = 1 inç, DN50 = 2 inç olarak eşleşir.
İhtiyacınız olan ölçü ve et kalınlığındaki borular için stok ve teslim bilgisini iletişim sayfamızdan alabilirsiniz.
Tepkiniz Nedir?