3.1 Sertifikası Nedir? EN 10204 Malzeme Belgesi Türleri

Çelik boru, profil ya da sac siparişlerinde şartnamelerde sık sık "EN 10204 3.1 sertifikalı" ifadesi geçer. Bu belge, teslim alınan malzemenin gerçekten muayene edildiğini ve siparişte istenen özellikleri karşıladığını gösterir. Bu yazıda EN 10204'ün tanımladığı belge tiplerini, 3.1 sertifikasının ne olduğunu ve belgeyi teslim alırken nelere bakılması gerektiğini özetledik.

EN 10204 Nedir?

EN 10204, "Metalik ürünler — Muayene belgelerinin tipleri" başlıklı Avrupa standardıdır. Sipariş gereklerine göre alıcıya verilen muayene belgelerinin tiplerini tanımlar ve levha, sac, çubuk, dövme ya da döküm gibi bütün metalik ürünlere, üretim yönteminden bağımsız olarak uygulanır. Standart, ürünün teslim koşullarını belirleyen ürün standartlarıyla birlikte kullanılır. Yani belgede hangi deneylerin yer alacağını EN 10204 değil, ürün standardı, ilgili resmî düzenleme ya da sipariş belirler.

Standardın 2004 baskısı, 1991 baskısının yerini almıştır. Eski baskıdaki 3.1.B tipi yerini 3.1'e bırakmış; 3.1.A, 3.1.C tipleri ve 3.2 muayene raporu tek bir 3.2 tipinde birleştirilmiş, 2.3 tipi ise kaldırılmıştır. Eski belgelerde "3.1.B" görmeniz bu yüzdendir.

Spesifik ve Spesifik Olmayan Muayene

Belge tiplerini ayıran temel fark, muayenenin hangi ürün üzerinde yapıldığıdır:

• Spesifik olmayan muayene: Üreticinin kendi prosedürlerine göre, aynı ürün şartnamesine ve aynı üretim sürecine göre üretilmiş ürünler üzerinde yapılır. Muayene edilen ürünler, size teslim edilen ürünlerin kendisi olmayabilir.
• Spesifik muayene: Teslimattan önce, ürün şartnamesine göre, teslim edilecek ürünler ya da bu ürünlerin ait olduğu deney birimleri üzerinde yapılır.

Belge Tipleri: 2.1, 2.2, 3.1 ve 3.2

• Tip 2.1, siparişe uygunluk beyanı: Üretici, ürünlerin siparişe uygun olduğunu beyan eder; deney sonucu içermez.
• Tip 2.2, deney raporu: Üretici uygunluğu beyan eder ve spesifik olmayan muayeneye dayanan deney sonuçlarını verir.
• Tip 3.1, muayene belgesi: Üretici uygunluğu beyan eder ve spesifik muayenenin deney sonuçlarını verir. Belge, üreticinin imalat bölümünden bağımsız yetkili muayene temsilcisi tarafından onaylanır.
• Tip 3.2, muayene belgesi: Üreticinin imalattan bağımsız yetkili muayene temsilcisi ile alıcının yetkili muayene temsilcisi ya da resmî düzenlemelerle görevlendirilmiş muayene görevlisi tarafından birlikte hazırlanır.

3.1 Sertifikası Ne İşe Yarar?

3.1 belgesi, teslim aldığınız partinin ait olduğu deney biriminin sipariş öncesinde muayene edildiğini ve sonuçların istenen değerleri karşıladığını gösterir. Deney birimini ve yapılacak deneyleri ürün şartnamesi, resmî düzenleme ya da sipariş tanımlar.

Standart, üreticinin kendi kullandığı hammadde ya da ara ürün üzerinde spesifik muayeneyle elde edilmiş ilgili sonuçları 3.1 belgesine aktarmasına izin verir. Bunun koşulu, üreticinin izlenebilirlik prosedürlerini işletmesi ve ilgili muayene belgelerini gösterebilmesidir. Örneğin dikişli boru üretiminde kullanılan rulo sacın döküm analizi bu yolla boru belgesine taşınabilir. Dikişli boru üretimini Dikişli ve Dikişsiz Boru Farkı yazımızda anlattık.

2.2 ile 3.1 arasındaki fark yalnızca belgenin adında değildir: 2.2'deki sonuçlar benzer ürünlerden, 3.1'deki sonuçlar ise teslim edilen ürünün ait olduğu deney biriminden gelir. Standardın Ek ZA bölümü, EN 10204'ün Avrupa Birliği basınçlı ekipman direktifiyle ilişkisini ayrıca açıklar.

Belgeyi Teslim Alırken Nelere Bakılmalı?

1. Ürün standardı ve çelik kalitesi: Belgede ürün standardı ve kalite adı tam yazılmalıdır. Kalite adlarının anlamı için S235JR Nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
2. Döküm ya da parti numarası: Belgedeki numara, ürün üzerindeki işaretle eşleşmelidir.
3. Deney sonuçları: Kimyasal bileşim ve çekme deneyi gibi sonuçlar, ürün standardının sınırları içinde olmalıdır. Ölçü ve et kalınlığı kontrolü için Et Kalınlığı Nedir? yazımızdan yararlanabilirsiniz.
4. Onay: Standart, belgenin sorumlu kişi ya da kişilerce adı ve görevi belirtilerek onaylanmasını ister. Belge kâğıt ya da elektronik olabilir.
5. Aracı firmadan alımda: Aracı, üreticinin belgesinin aslını ya da hiç değiştirilmemiş bir kopyasını iletmeli; ürünle belgeyi eşleştiren tanıtıcı bilgiyi de vermelidir. Kopya, izlenebilirlik sağlanıyorsa ve asıl belge istendiğinde gösterilebiliyorsa geçerlidir; kopyada asıl miktarın yerine teslim edilen kısmi miktar yazılabilir.

Çelik ürünlerde muayene belgelerine yazılabilecek bilgilerin listesi, EN 10204'ün de işaret ettiği EN 10168 standardında verilir.

Sık Sorulan Sorular

3.1 sertifikası nedir?

EN 10204'e göre tip 3.1 muayene belgesidir. Üretici, ürünün siparişe uygun olduğunu beyan eder ve teslim edilen ürünün ait olduğu deney biriminden alınan sonuçları verir; belgeyi imalattan bağımsız yetkili muayene temsilcisi onaylar.

2.2 ile 3.1 malzeme sertifikası arasındaki fark nedir?

2.2 deney raporu, spesifik olmayan muayeneye, yani aynı yöntemle üretilmiş benzer ürünlere ait sonuçlara dayanır. 3.1 ise teslim edilen ürünler üzerinde yapılan spesifik muayenenin sonuçlarını içerir.

3.1.B sertifikası ile 3.1 aynı mı?

Evet, büyük ölçüde. EN 10204'ün 2004 baskısında eski 3.1.B tipinin yerini 3.1 almıştır.

3.2 sertifikasını kim düzenler?

3.2 belgesini üreticinin imalattan bağımsız yetkili muayene temsilcisi ile alıcının temsilcisi ya da resmî düzenlemelerle görevlendirilmiş muayene görevlisi birlikte hazırlar.

Belge ve kalite bilgilerimiz için Sertifikalarımız sayfamıza, üretim ölçüleri için ERW Borular Üretim Aralığı ve Sanayi Boruları sayfalarına bakabilir, siparişinize ait belge gereksinimlerini iletişim sayfamızdan iletebilirsiniz.